Hoofdartikel dinsdag, 23 oktober 2007
Bron: Friesch Dagblad

De kwestie Ayaan Hirsi Ali is een internationaal onderwerp geworden. Amerikaanse kranten schreven over de discussie in Nederland betreffende het stopzetten van de beveiliging op kosten van de Nederlandse staat. Denemarken, waar Ayaan Hirsi Ali was, bood haar beveiligd onderdak aan. Dat aanbod was nieuws en sinds gisteren heeft Ayaan Hirsi Ali de kranten in Frankrijk gehaald.
In de Franse krant Libération heeft een aantal intellectuelen het opgenomen voor haar. Dat gebeurde nadat de krant een interview met Hirsi Ali had opgenomen waarin ze hard uithaalt naar de Nederlandse overheid. Die is niet in staat om de kwestie van vrijheid van meningsuiting echt aan te pakken. Je mag wel zeggen wat je wilt, maar je hoofd gaat er wel af, aldus Ayaan Ali. Ze verwijt dat overigens niet alleen Nederland, maar ook andere landen. De kwestie van de vrijheid van meningsuiting is een probleem voor meer landen en geen politicus van formaat heeft het aangedurfd het aan te pakken. Ayaan vindt dat Frankrijk een rol heeft in het drama. Het is immers het land van Voltaire die gezegd heeft: ik ben het niet eens met uw ideeën, maar ik ben bereid te sterven als dat er voor zorgt dat u die ideeën kunt uiten.
Ayaan wordt op haar wenken bediend. Een aantal Franse intellectuelen heeft het in dezelfde krant voor haar opgenomen. In een ingezonden brief die door achttien mensen is ondertekend, wordt Frankrijk opgeroepen om Ayaan Hirsi Ali het Franse ereburgerschap aan te bieden. Tot de ondertekenaars behoren de filosofen Alain Finkielkraut, Bernard-Henry Lévy, Pascal Bruckner en Adelwahab Meddeb en Antoine Adouard.
In hun brief hekelen de auteurs de ‘laffe’ Nederlandse houding, die eigenlijk niet anders is dan de loochening van verheven principes van de westerse samenleving: vrijheid van meningsuiting en het recht om het eigen leven vorm te geven. Ayaan heeft ondervonden hoe kwetsbaar die verworvenheden zijn in de (Nederlandse) samenleving, door de druk van extremistische moslims. En ze heeft gekozen voor zichzelf en de traditie van de westerse waarden. De Nederlandse regering heeft de andere keuze gemaakt, namelijk de keuze die voortkomt uit lafheid.
In de brief wordt de geschiedenis van Ayaan Hirsi Ali in het kort weergeven, inclusief haar bemoeienissen met Theo van Gogh. Haar vertrek naar de Verenigde Staten wordt een besluit tot ballingschap genoemd, als keuze tegenover die voor totale anonimiteit in Nederland.
In de Franse krant wordt Ayaan Hirsi Ali omschreven als slachtoffer. Daartoe is alle reden; ze is met de dood bedreigd en die dreiging was serieus. Zo serieus, dat de Nederlandse overheid het als haar plicht zag haar bescherming te bieden. Tegelijkertijd achtten kabinet en Kamer het niet langer noodzakelijk haar bescherming ter betalen; ze heeft ruimschoots de gelegenheid gehad fondsen te verwerven waaruit haar bescherming betaald kon worden.

…als slachtoffer

Ayaan Hirsi Ali heeft in de Franse krant verklaard dat haar geval de vrijheid van meningsuiting als theoretische kwestie tot een praktische zaak heeft gemaakt. Daar heeft ze gelijk in. Ze gebruikt dat argument vooral om aan te geven dat het op abstract niveau makkelijk praten is over bijvoorbeeld vrijheid van meningsuiting, maar dat het in de praktijk kennelijk moeilijk is om daar vorm aan te geven. Die moeite komt, zo kan men haar standpunten lezen, voort uit kennelijke onwil, of uit onvermogen. Of uit lafheid, om met de briefschrijvers te spreken.
Er valt wel wat te zeggen voor deze opvatting. Ook in haar omgekeerde bedoeling: maak maar eens concreet hoe je mensen als Ayaan kúnt beschermen. Of hoe je de werkelijkheid van extremisme onder moslims kunt keren. Alle moslims het land uitzetten? Alle moskeeën sluiten?
Het is naïef of misleidend om te suggereren dat bescherming van Ayaan Hirsi Ali het probleem van het moslim-extremisme oplost. De strijd tegen het extremisme is ingewikkeld en langdurig. En misschien wel bijna niet te winnen. Ayaan Hirsi Ali heeft een strijdmethode gekozen die leidt tot concrete bedreigingen. Ze lijkt daardoor slachtoffer te zijn geworden. Maar dat is een onjuiste benaming, omdat ze heel bewust voor haar methode heeft gekozen. Ze wist wat ze deed. En ze wist hoe de reactie zou zijn. Sterker, de reactie van dreiging van moord is voorondersteld in haar aanval op de islam. Geen slachtoffer dus, wel een sterke vrouw die veel moed heeft en bereid is martelaar te worden.

Geplaatst door Joop